Ter voorbereiding van de viering van de vrijdag

Ter voorbereiding van de viering van de vrijdag

Uit de verhandeling van de heilige Athanasius, bisschop van Alexandrië († 373), tegen de heidenen

Het Woord van de Vader siert, ordent en omvat alles

bisschop Athanasius

De Vader van Christus, geheel heilig en boven al het geschapene verheven, is de opperste bestuurder. Met zijn eigen wijsheid en zijn eigen Woord geeft Hij overal leiding voor ons bestwil. Hij ordent en regelt zoals het volgens Hem goed is. En het is goed, zoals het geschapen is en zich voor onze ogen ontwikkelt. Want God wil dat zo. Niemand kan dat ontkennen.

Als nu de beweging in de schepping ondoordacht was en alles zo maar voortsnelde, zou men met recht aan mijn woorden twijfelen. Maar als de wereld met verstand, met wijsheid en kennis is gemaakt en van alle schoonheid is voorzien, dan volgt daaruit dat er iemand is die deze orde gemaakt heeft. En dit is het verstand, het Woord van God.

Ik bedoel: de levende en werkzame God, het Woord dat op zich bestaat, het Woord van de goede God, Schepper van al het bestaande. Hij onderscheidt zich van het geschapene en van heel de schepping. Hij is het eigen en enige Woord van de goede Vader. Hij heeft het al geordend en met zijn voorzienigheid verlicht. Als het goede Woord van de goede Vader heeft Hijzelf de orde die in alle dingen bestaat, gevormd doordat Hij de uitersten met elkaar heeft verbonden en tot een harmonisch geheel gemaakt. Hij is de ene en eniggeboren God die uit de Vader als uit een goede bron voortkomt, goed is en het al ordent en samenhoudt.

Hij nu, die door zijn eigen eeuwig Woord alles heeft gemaakt en aan elk schepsel het bestaan heeft gegeven, wilde niet dat elk ding zo door zijn eigen natuur werd geteisterd dat het weer tot het niets zou terugkeren. Maar in zijn goedheid bestuurt Hij door zijn Woord, dat zelf ook God is, de hele schepping en houdt haar in stand. Zo kan zij, door de leiding, de voorzienigheid en de ordening van het Woord verlicht, ongeschokt blijven bestaan. Want de schepping heeft deel aan het Woord dat waarachtig uit de Vader voortkomt, en heeft door zijn hulp het bestaan ontvangen. Zo overkomt haar niet wat haar overkomen zou zijn – namelijk de terugkeer tot het niets – als zij niet door het Woord in stand werd gehouden. Dit Woord ‘is het beeld van de onzichtbare God, de Eerstgeborene van de gehele schepping’ (Kol. 1, 15). Want door Hem en in Hem bestaat alles, ‘het zichtbare en onzichtbare. Hij is het hoofd van de kerk.’ Zo onderwijzen het de dienaren van de waarheid in de heilige geschriften (vgl. Kol. 1, 16-18).

Dit almachtige en allerheiligste Woord van de Vader doordringt alles, ontplooit overal zijn krachten, verlicht al het zichtbare en onzichtbare, omvat het en bindt het in zich samen. Niets laat Hij buiten zijn macht. Hij schenkt leven aan alles en door alles, aan ieder afzonderlijk en aan allen te zamen, en Hij beschermt het.