Openingswoord

Fijn, dat wij hier samen zijn, op dit feest van de Drie Wijze Koningen. Mensen van ver, uit het Oosten. Vreemdelingen, zoekers, geen insiders. En toch zijn zij het, die als eersten begrijpen wie dat Kind in de kribbe werkelijk is. Zij laten alles achter, volgen een ster, stellen vragen, zoeken hun weg. Niet omdat alles duidelijk is, maar juist omdat zij verlangen naar licht.

Vandaag horen wij dus, dat God niet alleen spreekt tot mensen, die Hem al kennen. Hij nodigt ook mensen van buiten uit. Mensen met een andere achtergrond, een ander verhaal, een andere weg. Dat is goed nieuws. Want dat betekent, dat ook wij welkom zijn met onze vragen, onze twijfels, onze zoektocht.

Wij hoeven hier niet op ons best te zijn. Wij mogen onderweg zijn. Zoals de Wijzen: soms onzeker, soms verkeerd lopend, maar steeds opnieuw gericht op het licht. Laten wij deze Mis vieren met een open hart, en ons laten raken door het Licht dat voor iedereen is verschenen.

Openingsgebed

Laat ons bidden. Heer, onze God, over alle grenzen heen hebt Gij uw heerlijkheid geopenbaard. De Wijzen uit het Oosten hebben uw ster gezien, de volken der aarde hebben uw licht aanschouwd. Wij vragen U: laat uw Zoon onze leidsman zijn op onze pelgrimstocht naar U. Laat allen, die nog niet geloven, uitzien naar uw licht en de weg vinden naar uw koninkrijk. Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon … Amen.

Peuter-, Kinder- en TienerWoordDienst

Preek

Wijzen onderweg – zoeken naar licht

Vandaag vieren wij het hoogfeest van de Drie Wijzen, ook wel Driekoningen genoemd. Misschien kennen wij het verhaal al zo goed, dat we het bijna vanzelfsprekend vinden: een ster, een reis, geschenken, een kind in een stal. Maar als we goed luisteren, merken we, dat deze gebeurtenis nog steeds heel belangrijk is.

De Wijzen zijn mensen, die zoeken. Ze komen uit het Oosten, van ver weg. Ze horen niet bij het volk van Israël. Ze kennen de Schrift niet, zoals Maria en Jozef, die kennen. En toch zien zij iets wat anderen missen: een ster, een teken, iets dat hen in beweging brengt. Ze blijven niet zitten waar ze zitten, maar gaan op weg.

Dat is meteen herkenbaar voor ons. Ook wij zijn onderweg. Door het leven, met vragen, keuzes, twijfels, verlangens. Wij weten niet altijd waar we uitkomen, maar diep vanbinnen voelen we soms: hier moet ik iets mee, hier word ik naartoe getrokken. Geloven begint vaak niet met weten, maar met zoeken.

Geen koningen, maar zoekers

Wij spreken vaak over “Drie Koningen”, maar eigenlijk zijn het Wijzen. Mensen, die durven nadenken, kijken, luisteren. Ze volgen geen blind geloof, maar een verlangen naar waarheid. Dat maakt hen zo dichtbij. Ze stellen vragen. Ze laten zich niet tegenhouden door afstand of onzekerheid.

Hun reis is zeker niet romantisch. Ze komen zelfs eerst verkeerd uit, bij koning Herodes. Macht, angst en manipulatie liggen altijd op de loer wanneer mensen zoeken naar waarheid. Ook dat herkennen wij. Niet elke weg, die veel belooft, brengt ons dichter bij het licht. Soms moeten we bijsturen. Soms opnieuw luisteren.

En uiteindelijk komen zij niet uit bij een paleis, maar bij een kind. Kwetsbaar. Afhankelijk en klein. Dat is misschien wel de grootste verrassing van dit feest: God laat zich vinden in eenvoud.

De ontmoeting met het Kind

Wanneer de Wijzen Jezus vinden, doen zij iets opvallends: zij knielen. Niet uit dwang, niet uit angst, maar uit herkenning. Ze voelen: hier is iets heiligs. Hier raakt God ons leven aan. Ook wij mogen – als we kunnen qua gezondheid – hier in de kerk – knielen vóórdat we de bank ingaan.

En dan halen de Wijzen hun geschenken tevoorschijn. Niet zomaar cadeaus, maar gaven vol betekenis. Deze geschenken zeggen iets over wie Jezus is. En ze zeggen iets over wie wij mogen zijn.

Goud – wat wij werkelijk waardevol vinden

Het eerste geschenk is goud. Goud staat voor waarde, voor wat kostbaar is. Met dit geschenk erkennen de Wijzen Jezus als koning. Niet een koning van macht en geweld, maar een koning van liefde en vrede.

Voor ons roept goud een vraag op: wat vinden wij waardevol? Waar geven wij onze tijd aan, onze energie, onze aandacht?

In deze heilige Mis geven wij goud wanneer wij echt aanwezig zijn. Wanneer wij niet alleen hier zitten, maar ook innerlijk meedoen. Wanneer wij luisteren, zingen, bidden, stil worden. Dat kost iets. Aandacht is misschien wel het duurste goud van deze tijd.

In het dagelijkse leven geven wij goud wanneer wij kiezen voor wat ertoe doet: voor eerlijkheid, trouw, voor zorg voor elkaar. Wanneer wij tijd maken voor mensen, die geen rendement opleveren. Wanneer wij onze talenten inzetten, niet alleen voor onszelf, maar ook voor het goede van anderen.

Wierook – ruimte maken voor God

Het tweede geschenk is wierook. Wierook stijgt op. Het verbindt aarde en hemel. Het staat voor gebed, eerbied, voor openheid naar God. Met wierook zeggen de Wijzen: dit Kind hoort bij God. Hier is meer aan de hand dan wij kunnen zien of begrijpen.

Voor ons is wierook misschien het lastigste geschenk. Want het vraagt stilte, aandacht en vertraging. In een wereld, die altijd doordraait, vraagt wierook, dat wij even stoppen.

Wij geven wierook wanneer wij ruimte maken voor God in ons leven. Dat kan in een gebed, maar ook in een moment van stilte, in verwondering, in dankbaarheid. Wanneer wij niet alles zelf willen controleren, maar durven zeggen: God, ik vertrouw mij aan U toe.

In deze Mis geven wij wierook wanneer wij God serieus nemen. Niet als bijzaak, maar als bron van leven. Als Degene, die ons draagt, ook wanneer wij het zelf even niet meer weten.

Mirre – het kwetsbare leven serieus nemen

Het derde geschenk is mirre. Dat is het meest confronterende geschenk. Mirre werd gebruikt bij verzorging, maar ook bij ziekte, lijden en dood. Het is een eerlijk geschenk. Geen zoete belofte, maar realiteit.

Met de bittere mirre erkennen de Wijzen, dat dit Kind niet buiten het lijden zal blijven. Dat Gods weg niet alleen licht en vreugde kent, maar ook pijn en kwetsbaarheid.

Voor ons betekent mirre, dat wij ons echte leven mogen meebrengen. Met alles wat mooi is, maar ook met alles wat moeilijk is. Onze zorgen en fouten, onze vragen en berouw, onze angst.

Wij geven mirre wanneer wij niet doen alsof alles goed is. Wanneer wij durven erkennen, dat wij elkaar nodig hebben. Wanneer wij er zijn voor mensen, die het zwaar hebben, zonder makkelijke oplossingen. Ook dat is geloof: niet wegkijken van het lijden, maar het bij God brengen.

Wat brengen wij mee?

De Wijzen brengen hun geschenken en gaan daarna niet zomaar weer verder. Ze gaan “langs een andere weg” terug. Een ontmoeting met God verandert je.

Dat geldt ook voor ons. Deze Mis is geen ritueel om af te vinken. Het is een ontmoeting, die ons uitnodigt om anders te leven.

Wij komen vandaag niet met goud, wierook en mirre in onze handen. Maar wij brengen wel ons leven. En dat is genoeg.

Wij mogen ons afvragen: waarin kan ik goud zijn voor anderen? Waar maak ik ruimte voor God? Durf ik ook mijn kwetsbaarheid toe te vertrouwen?

Gezonden om licht te zijn

Het feest van de Drie Wijzen vertelt ons, dat God zich laat vinden door wie zoekt. En dat Hij zich openbaart aan iedereen, van dichtbij en van ver.

Wanneer wij straks deze kerk verlaten, worden wij zelf een beetje als die Wijzen. Mensen onderweg. Mensen, die licht hebben gezien. Mensen, die geroepen zijn om dat licht door te geven. Misschien niet op de beste manier, omdat wij maar wij zijn, maar toch. Niet zonder vragen. Maar wel met een open hart en met open handen. Amen.