Preek op 04-08-2013, 18e zondag door het jaar C, diaken Eelke Ligthart

Preek op 04-08-2013, 18e zondag door het jaar C, diaken Eelke Ligthart

openingswoord

Dierbare mede gelovigen, Hartelijk welkom bij de viering van de eucharistie op de 18e zondag door het jaar.
De mens komt met niks als hij wordt geboren en hij gaat met niks als hij sterft!
Maar wat is in die tussentijd, tussen dat komen en dat gaan, nu echt belangrijk? Dat is zo’n vraag waar we altijd mee bezig zijn in ons leven.
We zouden het hier in de kerk aan elkaar kunnen vragen: wat is nu echt belangrijk? Tien tegen een dat u zegt: gezondheid, of liefde, of echte vrienden, hopelijk ook uw geloof.
Die scoren hoog onder ons. En terecht. Geloof, gezondheid, liefde en mensen op wie je je kunt verlaten. Ze vormen a.h.w. de “bob” van je leven, daar kun je mee thuis komen in tijden van zorgen en verdriet.
Maar Jezus noemt deze dingen vandaag niet in zijn parabel. Niet dat ze onbelangrijk zijn, maar vandaag legt hij de aandacht op onszelf, ons diepste wezen. Wat is voor ieder persoonlijk van ons belangrijk? Een mooi onderwerp om onszelf eens een spiegel voor te houden.

preek

Het Evangelie begon vandaag met iemand uit het publiek, die Jezus een probleem voorlegt. Hij vraagt naar een eerlijke verdeling van de erfenis, want daarmee is kennelijk iets niet goed gegaan. Er is geld, er zijn bezittingen. En ja, dan wil er nog wel eens iets fout gaan in families. Met dat die man zijn vraag stelt, erkent hij tegelijkertijd publiekelijk Jezus als Rabbi, als meester; als iemand die niet alleen kennis heeft van de Thora, maar ook iemand die tot de kern daarvan is doorgedrongen. Je mag van Jezus dus veel wijsheid verwachten. Levenswijsheid gestoeld op kennis van, en omgang met de Schriften. Daar verwacht hij wat van.

Maar Jezus wordt geen bemiddelaar, geen mediator, maar hij gaat wel op de kwestie in. Alleen steekt hij de schop nog wat dieper in de grond om bij de wortel van het probleem te komen. Waarom is er ruzie? Wat zit er onder ruzie om een erfenis? Hebzucht zegt Jezus. slechts een woord. Hoedt u voor hebzucht.

Het is in onze tijd door de economische crisis, euro crisis en bankencrisis een zeer actueel begrip geworden. Hebzucht met daar aan gekoppeld fraude, ontrouw, omkoping, diefstal en uiteindelijk voor velen een bittere ontgoocheling, een zeepbel. Geld maakt meer kapot dan je lief is. Maar pas op, het gaat bij Jezus niet over banken of multinationals. Het gaat vandaag opnieuw over ons, over ieder van ons persoonlijk. Wij kunnen dus niet naar anderen wijzen, wij kijken vandaag in de spiegel.
Jezus vertelt een parabel. Iemand heeft goed geboerd. En die man doet dan iets wat onder mensen heel gebruikelijk is. Hij zet iets apart voor als de tijden eens wat minder worden en ondertussen leeft hij er goed van. “Nou en….”zult u wellicht denken. Is daar iets mis mee? Welk bedrijf zal als de mogelijkheid daar is, geen reserves aanleggen. Dat geldt trouwens ook voor ieder van ons. Stel dat de koelkast of de wasmachine stukgaat of je moet een tweede hands auto kopen, dan is een buffertje op de bank wel zo prettig. Om zo’n man dan meteen maar dwaas te noemen…..En toch doet Jezus dat in dit verhaal, en niet zonder reden.

Jammer dat er in de vertaling een woordje is weggevallen, dat juist het verschil maakt. Dat woordje is ZIEL. Nadat de man z’n graan geoogst heeft en z’n nieuwe schuren voor jaren zijn volgestouwd, zegt hij tegen zijn ziel, zijn innerlijke ik, “man je hebt een grote rijkdom liggen voor jaren, rust uit, eet en drink en geniet er van, wees vrolijk”. Maar god zegt dan: “Dwaas, deze nacht nog zullen ze je ziel opeisen, wat heb je klaargemaakt, voor wie zal het zijn”?

Jezus brengt met het begrip ziel iets naar voren dat het verschil maakt in dit verhaal. Ziel, dat is alles wat jij hebt meegekregen vanaf je geboorte en zelf verzamelt hebt aan gedachten en ideeen, waarden en normen, waardoor u bent zoals u bent, en ik ben zoals ik ben. Dat is wat ons bezielt, waaraan wij mensen kennen en herkennen.

Wat bezielt mij en wat bezielt u, wat bezielt ons? Is dat “hebben”? Voor Jezus zijn die volle schuren en dikke bankrekeningen een leeg begrip. Of je geld hebt of geen geld, want dat laatste kan hebzucht ook flink aanwakkeren, voor Jezus gaat het om iets anders.

Als hebzucht deel gaat uitmaken van je ziel, dan gaat het “dat andere” in de weg staan. En dat andere noemt Jezus: “Rijk zijn bij God”. Rijk zijn bij God? Ik hoor het de cynische mensen onder ons al zeggen: En wat levert dat op, rijk zijn bij God? Wat had u gedacht van een ziel die niet uit is op hebben, maar op er zijn……in liefde, in het zoeken naar gerechtigheid, barmhartigheid, vergeving, in het naast en bij de ander zijn. Het bijzondere is, dat je daar niet alleen zelf beter van wordt, maar dat het een andere betere wereld oplevert.

Vandaag houdt de gelijkenis die Jezus vertelt ons een spiegel voor.
Waar ben je mee bezig Wat bezielt ons. AMEN.

Wil je meer preken lezen, klik dan hier

Dionysiusparochie