Openingswoord

Broeders en zusters, van harte welkom in deze heilige Mis. Wat goed, dat we hier weer samenkomen rond de Heer, die hier in Woord en in Sacrament nog méér aanwezig is dan buiten de kerk.

Vandaag staan we stil bij een groot geschenk, dat ieder van ons heeft gekregen: vrijheid. God heeft die vrijheid in ons hart gelegd. Wij mogen kiezen. Elke dag weer. Kiezen voor wat goed is, voor wat leven geeft, voor wat ons dichter bij God en bij elkaar brengt.

Maar vrijheid kan ook verkeerd gebruikt worden, als we alleen zoeken wat onszelf bevalt. Dan raken we de weg kwijt. Jezus laat ons zien hoe ware vrijheid eruitziet: leven in liefde, trouw en gehoorzaamheid aan Gods wil.

Laten we eerlijk zijn. We hebben niet altijd gekozen voor het goede. Daarom vragen we om vergeving en bereiden we ons voor op de viering van het Kruisoffer door samen de schuldbelijdenis te bidden.

Openingsgebed

Laat ons bidden. Heer onze God, in ieder mensenhart hebt Gij de vrijheid neergelegd. Laat ons deze vrijheid niet misbruiken om te zoeken naar wat ons behaagt, maar laat haar opbloeien tot een antwoord op uw geboden; wek in ons de gezindheid van uw Zoon, die tot voltooiing heeft gebracht al wat geschreven staat: Jezus Christus onze Heer. Die met U leeft en heerst … Amen.

Peuter-, Kinder- en TienerWoordDienst

Preek

1. Een wijsheid die wij niet zelf kunnen bedenken

Broeders en zusters, de apostel Paulus neemt ons vandaag mee in een groot geheim. Hij spreekt over een wijsheid, die niet van deze wereld is. Geen succesformule, geen slimme strategie, geen menselijke prestatie. Maar een mysterievolle wijsheid van God, “van alle eeuwigheid voorbestemd voor onze verheerlijking”, zo staat er geschreven. Dat betekent: God had ons al in gedachten vóór wij bestonden. En zijn plan met ons leven is groter dan wij kunnen dromen.

“Wat geen oog heeft gezien en geen oor heeft gehoord”, zo staat in de heilige Schrift, de Bijbel, – dát heeft God bereid voor wie Hem liefhebben. Dat is geen dreiging, dat is belofte. Hij oefent geen druk uit, maar geeft ons hoop.

2. Jezus verdiept de wet

Dan horen we Jezus in het evangelie. Hij zegt: Ik ben niet gekomen om de Wet af te schaffen, maar om haar te vervullen. En vervolgens maakt Hij alles scherper. Niet alleen: “Gij zult niet doden”, maar ook: laat je hart niet vol wrok zitten. Niet alleen: “Gij zult geen echtbreuk plegen”, maar ook: wees zuiver in je kijken en denken. Niet alleen: houd je eden, maar wees zó betrouwbaar, dat je “ja” gewoon “ja” is. Op gegeven moment weten mensen wie en hoe je bent. Dan hoef je geen eed af te leggen.

Jezus verlegt de focus van het uiterlijke naar het innerlijke. Van gedrag naar gezindheid. Van regels naar relatie.

3. Geen oproep tot perfectie

Dat zou ons onzeker kunnen maken. Want wie van ons heeft nooit tegen een ander iets kwetsends gezegd? Wie heeft nooit met boosheid rondgelopen? Wie is altijd zuiver van hart? Als wij dit horen als een eis om perfect te worden, raken we misschien ontmoedigd.

Maar Jezus eist geen volmaaktheid, niet vandaag in ieder geval. We mogen hier zijn, zoals we nu zijn. Hij wil wel, dat wij er naartoe groeien: “Weest dus volmaakt, zoals uw Vader in de hemel volmaakt is”, zegt Hij in Matteüs 5,48. Maar voor nú vraagt Hij open harten. Hij wil ons niet verpletteren onder een morele last. Hij wil ons bevrijden van wat ons van binnen kapotmaakt: woede, onzuiverheid, dubbelzinnige woorden en gedachten – ze beschadigen niet alleen de ander, maar ook onszelf. Zijn woorden zijn geen zweep, maar een uitnodiging tot innerlijke vrijheid.

4. Het begint in het kleine

Denken we aan het dagelijks leven. We zitten thuis en er ontstaat opeens enige irritatie. Een opmerking schiet ons in het verkeerde keelgat. We voelen de boosheid opkomen. Op dat moment hebben we een keuze. We kunnen terugslaan met woorden – en de sfeer verhardt. Of we kunnen even stil worden en zeggen: “Laten we dit rustig uitpraten.” Dat is geen zwakte. Dat is juist geestelijke kracht.

Of op ons werk, in de parochie, op school. Er wordt geroddeld. Iemand wordt afgeschreven. We kunnen lachen om de manier waarop dat gebeurt. Of we kunnen zeggen: “Misschien weten we niet het hele verhaal.” Dat kleine moment van trouw aan ons geweten is al een stap in Gods wijsheid.

Heiligheid groeit vaak in zulke kleine, verborgen keuzes.

5. Verzoening vóór het altaar

Jezus gaat zelfs zo ver, dat Hij zegt: als jullie je offer naar het altaar brengen en jullie herinneren je, dat jullie broeder of zuster iets tegen je heeft … ga jullie eerst verzoenen.

God verwacht niet dat nu al alles honderd procent goed gaat. Hij wil wel een verzoend hart. Wat heeft het voor zin om hier vrome woorden te spreken als we ondertussen iemand blijven ontwijken of vast blijven zitten in trots?

Verzoening vraagt moed. Soms betekent het, dat wij de eerste stap zetten, ook als we vinden dat de ander begon. Maar juist daar, in die stap, lijkt ons hart het meest op dat van Christus.

6. De Geest werkt in ons

En hier komt de troost van Paulus weer terug. Wij hoeven dit niet alleen te doen. “Aan ons heeft God het geopenbaard door de Geest”, schrijft hij. Gods eigen Geest woont in ons.

Christelijk leven is geen morele krachttoer. Het is geen zelfverbeteringsproject. Het is leven vanuit een relatie. Wij laten ons vormen. Wij laten ons corrigeren. Wij laten ons dragen.

Als wij struikelen – en dat doen we, geregeld – dan is dat echt niet het einde. Eerder een nieuw begin. De Geest nodigt ons telkens uit om op te staan, opnieuw te kiezen, opnieuw lief te hebben.

7. Hoopvol en blij naar huis

Beste medegelovigen, God geeft ons ruimte om te groeien. Wij moeten wel eerlijk naar onszelf kijken. Ons “ja” moet inderdaad “ja” zijn. Wij moeten om vergeving vragen en zelf vergeving schenken.

God heeft iets groots bereid voor wie Hem liefhebben. Ons leven is geen eindeloze lijst van geboden, maar een weg naar vervulling. Naar vreugde. Naar gemeenschap met Hem en met elkaar.

Laten wij dus niet strakjes naar huis gaan met de gedachte: “Ik schiet tekort.” Laten wij naar huis gaan met het vertrouwen: “God is met ons bezig.” Zijn Geest werkt in ons. Wat Hij begonnen is, zal Hij voltooien.

En dát geeft hoop. Dat maakt vrij. Dat maakt blij. Amen.