Openingswoord

Beste allemaal, welkom! Vandaag vieren we het feest van de Doop van de Heer – en daarmee sluiten we de Kersttijd af.

Van het Kind in de kribbe gaan we nu naar de volwassen Jezus bij de Jordaan. Daar openbaart God wie Hij is: de welbeminde Zoon, vol van de heilige Geest.

In de eerste lezing horen we over die Dienaar van God: zachtmoedig, rechtvaardig, een Licht voor de volken; iemand, die geknakte mensen niet nóg verder breekt, maar juist optilt.

Dat is de toon van vandaag: God laat zien wie Jezus is, en tegelijk wie wij door ons eigen doopsel mogen zijn.

Laten we de heilige Mis vieren met zoveel mogelijk eerbied en aandacht!

Openingsgebed

Laat ons bidden. Almachtige eeuwige God, toen Christus in de Jordaan gedoopt was en de heilige Geest op Hem neerdaalde, hebt Gij Hem geopenbaard als uw welbeminde Zoon. Wij bidden U: laat ook op ons, uw aangenomen kinderen, die herboren zijn uit water en heilige Geest, altijd uw welbehagen rusten. Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon, die met U leeft en heerst in de eenheid van de heilige Geest, God, door de eeuwen der eeuwen. Amen.

Peuter-, Kinder- en TienerWoordDienst

Preek

1. Van Kerst naar Jordaan

Vandaag staan wij bij de Jordaan. De Kersttijd loopt af; het kindje in de kribbe is volwassen geworden. Engelen en herders maken plaats voor de ruige profeet Johannes, voor het stof van de woestijn en voor mensen, die verlangen naar een nieuw begin. Dit feest maakt duidelijk, dat Jezus niet alleen geboren werd, maar dat Hij zijn missie, zijn zending, begint.

2. Een ongemakkelijke ontmoeting

En dan dat wonderlijke moment: Jezus vraagt Johannes om Hem te dopen. Johannes schrikt ervan en zegt eerlijk: “Ik zou door U gedoopt moeten worden!” Hij voelt zich niet waardig. Hij vindt, dat de rollen omgekeerd moeten zijn. En misschien herkennen wij ons daarin: wij denken soms, dat wij eerst heel goede mensen moeten zijn vóórdat God in ons leven wil en kan komen. Maar Jezus zegt: “Laat het nu zo zijn.”

3. “Zo past het alle gerechtigheid te vervullen”

“Want … zo past het alle gerechtigheid te vervullen”. Dat zinnetje is een soort sleutel. ‘Gerechtigheid’ betekent hier: doen wat God wil; de relatie tussen God en mens rechtzetten. Jezus laat zich dopen, omdat Hij Gods plan tot het einde wil vervullen. Niet omdat ook Hij zondig zou zijn, maar omdat Hij echt mens onder mensen wil zijn. Hij begint zijn weg niet boven ons, maar tussen ons.

4. Jezus kiest voor onze kant

Wij zouden kunnen denken: God staat boven ons. Maar Jezus laat iets anders zien. Hij sluit achteraan in de rij met mensen, die hun fouten belijden. Hij stuurt niet vanaf de zijlijn, maar doet zelf mee. Hij is niet de priester in een ivoren toren, maar de Broeder, die naast ons staat. De Doop van Jezus is Gods manier om te zeggen: Ik ben jullie nabij, van binnenuit.

5. De hemel gaat open

Na de doop gebeurt er iets, dat alles verandert: de hemel gaat open. De heilige Geest daalt neer als een duif. En de Vader spreekt: “Dit is mijn geliefde Zoon, in wie Ik welbehagen heb.” Dat God zijn Zoon met Kerstmis aan herders en Wijzen heeft geopenbaard wordt nu bevestigd: Jezus is niet zomaar een mens, maar de Zoon van de Allerhoogste God. Hij is geliefd, en zijn missie begint, nu.

6. De tweede lezing: Geest, kracht en vrede

In de lezing uit Handelingen van de Apostelen horen wij Petrus zeggen, dat er bij God geen aanzien des persoons bestaat, Hij maakt geen onderscheid tussen mensen, sluit niemand uit; Jezus is de Heer van allen. Na de doop wordt Jezus gezalfd met de Geest en met kracht. Het gevolg is concreet: Hij “ging weldoende rond en genas allen, die in de macht waren van de duivel.” Na de doop begint het dienstwerk: vrede brengen, genezen, mensen bevrijden en recht doen.

7. Waarom Johannes ongelijk én gelijk heeft

Johannes voelde, dat Jezus groter was. Daarin had hij gelijk. Maar hij had ongelijk in hoe grootheid werkt. Jezus’ grootheid blijkt niet uit overheersen, maar uit dienen. Hij is groot, geweldig goed, in het dienen. De Messias begint niet met macht, maar met nederigheid. Niet met afstand, maar met nabijheid. Niet vanaf een troon, maar vanuit water en het stof van de aarde.

8. Onze doop hoort hierbij

Beste medegelovigen, het feest van vandaag mag ook het vuur van onze eigen doop aanwakkeren. De meeste mensen worden als baby gedoopt, maar de betekenis is groots: wij worden aangenomen als kinderen van de hemelse Vader, broers en zussen van Christus, dragers van de Geest. Dat is wie wij ten diepste zijn.

De vraag is nu: doen wij daar iets mee? De doop is geen foto in een album, maar de start van ons christelijke avontuur.

9. Wat dit feest ons concreet leert

Als wij dit feest serieus nemen, dan horen wij een paar belangrijke opdrachten:

* wij sluiten niemand uit, want God sluit niemand uit,
* wij dienen in plaats van te overheersen,
* wij brengen vrede waar ruzie is,
* wij brengen licht waar duisternis is,
* wij rekenen niet met mensen af, maar beginnen opnieuw
* wij verheffen medemensen in plaats van ze te breken

Het is opvallend, dat Johannes Jezus aanvankelijk tegen wilde houden. Soms doen wij dat ook – of uit verlegenheid, trots, schaamte, of omdat wij denken, dat voor God bij ons alles groter of anders moet. Jezus zegt dan: “Laat het nu zo zijn.” Met andere woorden: laat Mij binnen in je leven.

10. De Vader zegt wie Jezus is – en wie wij zijn

Bij de Jordaan klinkt de stem van de Vader: “Dit is mijn geliefde Zoon.” Die woorden gaan verder dan Jezus alleen. Door ons doopsel zegt de Vader tegen ons: ook jij bent mijn geliefde kind. Dat is misschien wel het belangrijkste dat wij vandaag horen. Als wij geloven, dat wij geliefd zijn, kunnen ook wij uitgezonden worden en dienen.

11. De Kersttijd eindigt, de zending begint

De Kersttijd eindigt dus vandaag. Niet omdat het feest voorbij is, maar omdat het bereiken van het doel begint. Jezus wordt niet alleen geboren; Hij wordt gezonden. En wij worden met Hem gezonden. De doop van Jezus is de start van zijn beweging; onze doop is de start van de onze.

Slot

Vandaag mogen wij met Johannes zeggen: “Heer, U bent groter dan wij.” En tegelijk met Jezus horen wij: “Laat het nu zo zijn.” Wij laten Jezus onze wereld binnen, wij laten onszelf opnemen in zijn missie, wij laten de Vader zeggen, dat wij geliefd zijn. En dan kunnen wij, net als Jezus, weldoende rondgaan: vrede brengen, recht doen en een licht zijn voor anderen. Amen.