Preek

Hij is niet hier – Hij is verrezen

Broeders en zusters, wat is dit toch een bijzondere avond. Deze Paaswake is de nacht van de doorbraak. God laat zien, dat duisternis nooit het laatste woord heeft. Wij zijn begonnen met een klein lichtje, de Paaskaars, en gaandeweg werd heel de kerk lichter. Dat is niet alleen een ritueel; dat is het Evangelie zelf. Zo werkt God. Hij begint vaak klein, bijna onopvallend, maar zijn licht breekt door en wordt steeds sterker.

En misschien is dat wel precies wat wij vanavond nodig hebben. Want wij leven in een tijd waarin veel mensen moe zijn, bezorgd, gespannen. Er is onrust in de wereld, onrust in harten, soms dragen wij zelf verdriet of teleurstelling met ons mee. Dan is Pasen geen luxe, maar een redding. Dan hebben wij het woord van de engel nodig: “Hij is niet hier – Hij is verrezen”.

God maakt een weg waar geen weg lijkt te zijn

In de eerste lezing hoorden wij hoe het volk Israël vastzat tussen de zee en de vijand. Menselijk gezien was er geen uitweg meer. Alles leek afgesloten. Maar juist daar opent God een weg. De zee wordt geen einde, maar een doorgang. De plaats van angst wordt de plaats van bevrijding.

Dat is Pasen ook. Het graf lijkt het einde. De steen lijkt definitief. De dood lijkt gewonnen te hebben. Maar God doet wat geen mens kan doen: Hij opent waar alles gesloten lijkt. Hij maakt een weg waar geen weg lijkt te zijn.

Dat is hoopvol, ook voor ons. Want ook wij kennen soms situaties waarin wij denken: hier kom ik niet doorheen, dit verandert nooit, dit ligt vast. Maar de God van Pasen is nog altijd dezelfde. Hij is de God, die deuren opent, die stenen wegrolt, die nieuw leven geeft waar wij het niet meer verwachten.

Twee vrouwen in de vroege morgen

In het evangelie zijn het twee vrouwen, die vroeg naar het graf gaan: Maria Magdalena en de andere Maria. Dat is ontroerend. Zij gaan niet, omdat zij alles begrijpen, niet omdat zij al geloven in de verrijzenis, maar omdat zij trouw zijn. Hun liefde brengt hen op weg, nog vóór het volle licht van de dag.

Dat is een troost voor ons. Wij hoeven niet eerst een volmaakt geloof te hebben voordat God ons nabij wil zijn. Soms is trouw al genoeg. Soms is het al veel, dat wij blijven komen, blijven bidden, blijven zoeken, ook als ons hart nog vol vragen zit.

En kijk wat er gebeurt: juist aan die zoekende, trouwe vrouwen wordt als eersten de Paasboodschap gegeven. God komt vaak het eerst naar de mensen toe, die Hem met een eenvoudig hart blijven zoeken.

Weest niet bevreesd

De engel zegt: “Weest niet bevreesd.” Even later zegt Jezus precies hetzelfde: “Weest niet bevreesd.” Dat is blijkbaar het eerste woord van Pasen. Niet: schaam je. Niet: stel je niet aan. Maar: wees niet bang.

Dat raakt ons allemaal, want angst kent vele gezichten. Angst voor de toekomst. Angst om alleen te zijn, om iets kwijt te raken. Angst dat het donker wint. Maar Pasen zegt: je hoeft niet meer door de angst geregeerd te worden, want Christus is opgestaan. De dood en het kwaad en wanhoop hebben niet meer het laatste woord.

Dat betekent niet, dat alle zorgen ineens verdwijnen, maar wel, dat wij er anders in mogen staan. Niet meer als mensen zonder horizon, maar als mensen, die weten dat achter de steen een opening is, dat na de nacht de morgen komt.

Met vrees en grote vreugde

Er staat iets heel menselijks in het evangelie: de vrouwen gingen weg “met vrees en grote vreugde”. Zo zijn wij vaak ook. Wij geloven, maar soms aarzelend. Wij hopen, maar soms met een bonzend hart. Wij dragen vreugde en kwetsbaarheid tegelijk.

En toch is dat genoeg. God wacht niet tot wij helemaal zonder twijfel zijn. Hij komt ons tegemoet terwijl wij onderweg zijn. De vrouwen rennen, nog vol emoties, en juist dan komt Jezus hen tegemoet. Dat is zo mooi: de verrezen Heer wacht niet aan het eind van de weg; Hij komt ons tegemoet.

Misschien is dat voor ons vanavond wel de grootste troost: dat wij Hem niet eerst helemaal moeten vinden. Hij zoekt ook óns. Hij komt ons tegemoet in deze Eucharistie, in zijn woord, in de gemeenschap en in het licht van deze heilige nacht.

Levend water, nieuw leven

Straks zegenen wij het water en vernieuwen wij onze doopbeloften. Ook dat hoort diep bij Pasen. Want Pasen is niet alleen iets, dat wij bewonderen; het is iets waarin wij worden meegenomen. Sint Paulus zegt het heel sterk: wij zijn met Christus begraven om ook met Hem nieuw te leven.

Dat betekent, dat Pasen niet alleen gaat over Jezus, maar ook over ons. Ons oude leven, dat vast kan zitten in zonde, bitterheid, moedeloosheid of lauwheid, hoeft niet het laatste hoofdstuk te zijn. In Christus mag er een nieuw begin komen, een doorstart. Misschien klein. Misschien broos. Maar echt.

Waar wij verhard zijn geraakt, kan God ons hart weer zachter maken. Waar wij moed verloren hebben, kan Hij nieuwe kracht geven. Waar wij zijn vastgelopen, kan Hij opnieuw beweging brengen.

Ga nu heen in vrede

Aan het einde van deze viering zullen wij horen: “Ga nu allen heen in vrede. Alleluia, alleluia.” Dat is geen nette afsluiting, maar een opdracht. Wij mogen deze avond niet tot de kerk beperken. Wij mogen haar meenemen. Naar huis. Naar onze gezinnen en onze zorgen. Naar de gewone dagen, die strakjes weer komen.

Want de verrezen Heer gaat met ons mee. Hij blijft niet achter bij het graf. Hij gaat ons voor. Naar Galilea, zegt het evangelie: naar de plaats van het gewone leven. Dus ook naar ons Galilea: onze straat, ons werk, onze familie, onze kwetsbaarheid, onze toekomst.

En daarom mogen wij vanavond echt hopen, danken en opnieuw beginnen. Want Christus is niet in het graf gebleven. Hij leeft. Zijn licht brandt. Zijn vrede is sterker dan onze onrust. Zijn leven is sterker dan de dood.

Slot

Broeders en zusters, laten wij deze Paasnacht met open hart ontvangen. Laten wij ons en onze dierbaren, ja, heel de wereld opnieuw toevertrouwen aan Hem. En laten wij het diep vanbinnen meenemen als een vuur dat blijft branden:

Hij is niet hier – Hij is verrezen.
En omdat Hij leeft, is er hoop.
Omdat Hij leeft, mogen ook wij nieuw leven ontvangen.
Omdat Hij leeft, is geen nacht voorgoed donker. Amen. Alleluia. Zalig Pasen!