Met kruis Jezus volgen
Een jongeman was ten einde raad. Het kruis dat hij te dragen had in zijn leven, was té zwaar. En dat meldde hij bij God. En Hij, die alles hoort en begrijpt en meeleeft met alle leed, antwoordde de jongeman met een droom. Deze wandelde in een ‘Kruisenmuseum’; duizenden kruizen hingen aan de muren, stonden in standaards, lagen in glazen kasten, op de grond of op tafels. Grote kruisen, kleine, ontelbare. Heel bijzonder was wel … alle kruisen waren prachtig versierd. De man keek zijn ogen uit. Toen hoorde de jongeman zeggen, dat hij een kruis mocht uitzoeken, een kruis dat hij dacht wél te kunnen dragen. Na veel zoeken, vond de man een klein kruisje, zo één dat mensen als sieraad om hun hals dragen. “Die wil ik graag hebben!” Het was even stil, maar toen hoorde hij zeggen: “Maar lieve zoon, dat is het kruis dat je zelf draagt. Dat is het kruis dat je te zwaar vindt. Maar kijk eens hoe ook dat kruis mooi versierd is”.
Bij de stad Siauliai in Litouwen bevindt zich een bijzonder monument. Op een kleine heuvel hebben bedevaartgangers in een periode van ongeveer 200 jaar duizenden kruisen geplaatst, waardoor een spectaculair beeld is ontstaan (zie foto). In de Middeleeuwen stond er een houten kasteel op de bewuste heuvel, ongeveer 12 kilometer ten noorden van de huidige stad Siauliai. Dit kasteel werd halverwege de 14e eeuw vernietigd door leden van de Lijflandse Orde. Volgens sommige berichten zouden Litouwers vanaf medio 19e eeuw kruisen op de historische heuvel hebben geplaatst, omdat ze meenden de heuvel een heilige plek was. Andere verhalen melden, dat de eerste kruisen al rond 1831 werden geplaatst. Kort hiervoor namen Litouwers deel aan een opstand tegen de Russische tsaar Alexander I. Deze onderdrukte de Litouwers, onder meer door de godsdienstvrijheid in te perken. Tijdens de opstand, die aanvankelijk begon in Polen, maar zich al snel verspreidde naar Wit-Rusland, Oekraïne én Litouwen, zou de heuvel door de strijdende Litouwse boeren zijn gebruikt. Tsaar Alexander sloeg de opstand hardhandig neer. Dat betekende niet dat de Litouwers de geschiedenis vergaten. Volgens de overlevering plaatsten familieleden van boeren, die in de strijd waren gesneuveld, al snel na de opstand de eerste kruisen op de heuvel. Ze werden verwijderd, maar kort daarop plaatste men in het geheim nieuwe. Dit ging zo heel lang door. Steeds groeide het aantal kruisen op de berg, waarna de autoriteiten ze weer verwijderden en het proces weer van voor af aan begon. In de Sovjet-tijd, toen religie verboden was, kregen boeren uit omliggende kolchozen zelfs opdracht de kruisen te vernietigen en de heuvel plat te walsen. Ook dit kon de Litouwers niet stoppen. ’s Nachts werden vaak weer nieuwe kruisen geplaatst waardoor uiteindelijk weer een nieuwe heuvel ontstond. Nog verschillende keren werd de heuvel hierna met de grond gelijk gemaakt. Pas onder het bewind van Michail Gorbatsjov werd de strijd definitief gestaakt. Geplaatste kruisen bleven vanaf dat moment staan. Er stonden dat jaar naar schatting al zo’n 50.000 kruisen. Hoeveel dat er nu zijn is niet duidelijk, maar dat het er veel meer zijn staat wel vast. De Heuvel der Kruisen werd wereldwijd bekend in 1993 door een bezoek van Paus Johannes Paulus II. In een kapel tegenover de heuvel vierde de Paus toen de Mis, met ongeveer 100.000 pelgrims. Naast kruisen zijn op de heuvel ook beelden van Maria, gebedskettingen en duizenden kleine heiligenbeelden te vinden. Het versieren van kruisen is een door Unesco erkende Litouwse traditie.