De heilige Mis – deel 8 – Wierook
Voor jongeren en ouderen
Wierook in de Mis – Waarom rook meer is dan geur
Misschien heb je het wel eens meegemaakt: aan het begin van de Mis, bij het evangelie of tijdens de offerande, komt er een misdienaar met een zilveren ketel waar rook uit kringelt. De priester zwaait het ritmisch heen en weer. En al snel ruik je het: wierook.
Het ziet er plechtig uit. Het ruikt… bijzonder. Maar wat betekent het eigenlijk? En waarom gebruiken we het?
Wat is wierook?
Wierook is een geurige hars, afkomstig van bepaalde bomen, die bij verbranding rook en geur afgeeft. In de liturgie wordt het gebruikt in een wierookscheepje (waar het in zit) en een wierookvat (waar het wordt gebrand). Het gebruik is al duizenden jaren oud, en komt voor in veel religies – ook in het Jodendom en dus ook in de katholieke liturgie.
Wierook is geen versiering of decoratie. Het is een symbool. Een gebed in rook. Een teken van eerbied.
Drie momenten van wierook in de Mis
-
Aan het begin van de Mis – het altaar wordt bewierookt. Daarmee wordt het ‘heilige’ van de plaats benadrukt. Het altaar staat immers symbool voor Christus zelf.
-
Bij het evangelie – het boek wordt bewierookt. Waarom? Omdat het evangelie de woorden van Jezus bevat. Door het te bewieroken tonen we eerbied voor wat we gaan horen: Gods levende Woord.
-
Bij de offerande – de gaven van brood en wijn, het altaar, en soms ook de priester en de gelovigen worden bewierookt. Zo drukken we uit dat dit hele moment – ons gebed, ons leven, de gaven – als een offer tot God opstijgt.
Wat zegt de Bijbel?
In Psalm 141 staat: “Laat mijn gebed voor U zijn als wierook, het opheffen van mijn handen als het avondoffer.” Ook in het boek Openbaring (hoofdstuk 8) wordt wierook genoemd als symbool van het gebed van de heiligen dat opstijgt naar God.
Wierook is dus méér dan geur. Het is zichtbaar gebed. Zoals rook opstijgt naar de hemel, zo stijgen onze gebeden, onze verlangens en onze aanbidding op naar God.
Wat betekent dit voor jou?
Wierook roept iets op wat je met gewone woorden niet kunt uitdrukken. Het maakt de ruimte heilig. Het maakt iets van het mysterie zichtbaar. Het helpt je om stil te worden vanbinnen en je te richten op wat groter is dan jijzelf.
Misschien vind je de geur eerst wat wennen – of zelfs storend. Maar probeer het te zien als uitnodiging: een geur die je even uit je hoofd haalt. Die je herinnert: Hier gebeurt iets dat hemel en aarde verbindt.
Hoe kun je het bewust beleven?
-
Als je de rook ziet opstijgen: bid mee in stilte. Laat iets van je hart met die rook meegaan naar God.
-
Sta open voor het symbolische: laat je raken, zelfs als je het niet helemaal begrijpt.
-
Besef: wij zijn lichaam én ziel. En in de liturgie gebruikt God ook zintuigen om ons te bereiken.
Meer dan rook
De volgende keer dat je wierook ziet en ruikt in de Mis: kijk, ruik, adem – en wees even stil. Want in die rook zit iets van Gods mysterie, en jouw gebed dat opstijgt naar de hemel.
