Uit ‘De navolging van Christus’ van Thomas van Kempen († 1471)
Nederigheid en vrede
Hecht er niet teveel gewicht aan, wie voor u is of tegen u; maar laat dit uw streven en uw zorg zijn, dat God met u is, in alles wat gij doet. Zorg dat gij een zuiver geweten hebt, en God zal u wel verdedigen. Want als God helpen wil, kan niemands slechtheid u deren. Als gij maar weet te zwijgen en te berusten, zult gij ongetwijfeld Gods hulp zien komen. Hij weet wanneer en hoe Hij u bevrijden zal, en daarom moet gij uzelf aan Hem overgeven. Want aan God komt het toe, u hulp te brengen en uit alle beschaming te verlossen.
Voor het behoud van een grote nederigheid is het vaak zeer nuttig, dat anderen onze tekortkomingen kennen en afkeuren. Wanneer de mens zich om zijn tekortkomingen vernedert, neemt hij zijn medemensen gemakkelijk voor zich in en schenkt hij zonder moeite voldoening aan degenen die op hem gebeten zijn.
De nederige mens wordt door God beschermd en bevrijd. Hij heeft de nederige lief en troost hem. Hij buigt zich neer naar de nederige; aan de nederige schenkt Hij veel genade en na de verdrukking verheft Hij hem tot zijn heerlijkheid. Aan de nederige onthult Hij zijn geheimen; innig trekt Hij hem tot zich en nodigt hem uit. Wanneer de nederige mens beschaamd wordt, is hij toch nog ruimschoots in vrede, want hij steunt op God en niet op de wereld. Verbeeld u niet dat gij enige voortgang hebt gemaakt, indien gij niet de mening en het gevoel hebt, dat gij de minste van allen zijt.
Begin eerst met uzelf in vrede te bewaren: pas daarna kunt gij aan anderen vrede geven. Een vreedzaam mens is van meer nut dan een groot geleerde. Een mens die zijn driften niet beheerst, doet ook het goede nog in kwaad verkeren en hecht licht geloof aan het kwade. Een goed, vreedzaam mens wendt alles ten goede. Wie echt in vrede is, heeft tegen niemand achterdocht. Maar wie ontevreden en onrustig is, wordt door allerlei argwaan geplaagd. Hij kent zelf geen rust en laat ook anderen niet met rust. Hij zegt dikwijls wat hij niet zeggen moet, en verzuimt wat hij liever wel moest doen. Hij zit te kijken naar wat anderen verplicht zijn en let niet op zijn eigen plichten. Besteed uw zorg en ijver dus eerst aan uzelf, pas daarna krijgt gij recht om ook voor uw medemens te zorgen.
Gij weet uw eigen daden goed te verontschuldigen en er een gunstiger kleur aan te geven, maar de verontschuldigingen van anderen wilt gij niet aanvaarden. Het zou juister zijn uzelf te beschuldigen en uw broeder te verontschuldigen. Wilt gij verdragen worden, verdraag dan ook een ander.