Jaar C, Paasnacht

Paasnacht

Het argument bij uitstek voor Jezus’ verrijzenis dat in de nieuwtestamentische geschriften gebruikt wordt, is dat de Heer aan zijn leerlingen verschenen is, dat Hij zich levend heeft laten zien, zich gemanifesteerd heeft, zich tastbaar in hun midden vertoond heeft.

De kernvraag die hierbij altijd gesteld zal worden, is: was dit werkelijkheid of droom?

Ongelovigen zeggen uiteraard dat het spinsel of fantasie was. Dat geldt evenzeer voor hen die in God geloven, maar niet christengelovig zijn. Toch zijn er ook christentheologen die het houden hij Jezus’ verschijningen als zijnde waanbeelden of symboolvoorstellingen. Wat daar ook van zij, voor ons is geloven in de verrijzenis, geloven in de volle realiteit ervan. En het minste dat we ervan kunnen zeggen, is dat Jezus’ leerlingen zelf zijn verrijzenis uit de doden als een volle realiteit ervaren hebben.

Hij was gestorven, uit de weg geruimd, vermoord. Alles was voorbij. Even geleidelijk als plots zien wij de uiteengeslagen en wanhopige leerlingen zich hergroeperen en er opnieuw in geloven. Het is sterker dan zijzelf. De enig redelijke uitleg die zij er zelf voor vinden is dat Hij is opgestaan uit de doden om bij hen te zijn. Want zij ervaren dat Hij midden onder hen aanwezig is, actiever en creatiever dan ooit tevoren tijdens zijn leven. 0 ja, zij zijn het die het doen: zij vormen kerk, gemeenschap van agape en zij verkondigen tegen alle verwachting in. Hun angst is omgeslagen in bevrijding. Maar zij weten dat het niet van hen uitgaat. Eerder dan dat dit alles gebeurt door hun toedoen en onder hun leiding, gebeurt het aan hen. Zij ervaren zijn levende nabijheid als een effectieve kracht. Hij laat zich zien en horen; Hij doet zich gevoelen. Wat dit concreet ook geweest moge zijn, het is voor hen zonder enige twijfel een feitelijkheid, een realiteit. Hij is aan hen verschenen, Hij is verrezen op de derde dag.

De betekenis van deze formule is zeker geen historische datering van plaats, dag en uur. De verrijzenis is geen historisch feit waarbij een dode mens opnieuw in de biologische ruimte en tijd stapt.

Maar hier ligt het cruciale punt van de discussie. Een historisch gebeuren is niet per se de volle en volledige werkelijkheid van dat gebeuren. Er kan méér gaande zijn. Realiteit is niet per se louter of enkel maar historische realiteit, maar kan die overstijgen. Vanaf het moment dat je het domein betreedt van goedheid, schoonheid, barmhartigheid, liefde – of van hun opponenten – overschrijd je zonder het te beseffen de grens van het historische; hetgeen niet wil zeggen dat goedheid, schoonheid, barmhartigheid, liefde – en hun opponenten – niet zouden behoren tot de reële menselijke ervaring, tot de menselijke realiteit. Zij maken er integraal deel van uit en kunnen dus ook volop in de historische realiteit gestalte krijgen en ze tezelfdertijd overstijgen.

Dezelfde kernvraag betreffende ‘droom of werkelijkheid’ in een ander kleedje gestoken, luidt: is verrijzenis te verzoenen met redelijk, rationeel denken?

In de loop van de geschiedenis is een aantal mensen zich vrijdenkers gaan noemen. Zij gaan er trots op dat zij zich bevrijd hebben van de ballast van de dogmatiek om in volle vrijheid de ratio het laatste woord te geven: de menselijke rede die in staat moet zijn de menselijke werkelijkheid ten volle te vatten en te omvatten. Daarbuiten is er geen werkelijkheid, bestaat er niets. Bij deze vrijdenkers heb je grote geesten en minder grote geesten, net zoals er aan de andere kant, aan onze zijde, grote denkers en gewoon voetvolk-denkers zijn.

Niet agressief neerbuigend of respectloos, maar wel zelfbewust en fier mogen wij, verrijzenisgelovigen, ook voor ons de eretitel vrijdenkers opeisen. Ons denken is, als het ware door de levende Heer zelf, bevrijd van de dwangidee dat de ratio alle werkelijkheid zou moeten vatten en omvatten en dat daarbuiten geen werkelijkheid, dat daar niets zou zijn. Wij gaan met ons denken tot aan de grens van de mogelijkheden. Maar even rationeel als gelovig kunnen wij accepteren dat de volle scheppingsrealiteit ons overstijgt. En gelukkig maar! Zo blijft het ons mogelijk te geloven en te zingen dat de Heer waarlijk is opgestaan. Hij is verrezen, Hij leeft, want Hij is aan zijn leerlingen verschenen.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

0 Reacties
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x